Trong nhiều năm, giáo dục phổ thông Việt Nam đã nỗ lực chuyển mình từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: Liệu những gì học sinh học trong lớp có thực sự theo các em ra ngoài cuộc sống? Khoảng cách giữa “trường học” và “cuộc sống” vẫn đang tồn tại như một thách thức lớn, đòi hỏi một tư duy giáo dục thực chất hơn.
🔍 Khi giáo dục dừng lại ở “bài học”, năng lực khó hình thành
Một hoạt động STEM chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó giúp học sinh trả lời được ba câu hỏi cốt lõi:
- Vấn đề này xuất phát từ đâu trong cuộc sống?
- Kiến thức mình học giúp giải quyết vấn đề ấy như thế nào?
- Giải pháp này có giá trị gì với cộng đồng và xã hội?
Nếu thiếu đi sự kết nối này, STEM rất dễ trở thành những mô hình lắp ráp rời rạc. Học sinh có thể làm theo hướng dẫn, nhưng sẽ khó hình thành tư duy độc lập để giải quyết các bài toán thực tiễn phức tạp.
🌱 Giáo dục đổi mới sáng tạo phải bắt đầu từ vấn đề thật
Điểm cốt lõi của giáo dục hiện đại là đưa hơi thở đời sống vào lớp học thông qua những câu chuyện rất gần gũi với bối cảnh Việt Nam:
- Làm thế nào để bảo quản hoa quả sau thu hoạch lâu hơn mà vẫn an toàn, thân thiện với môi trường?
- Khi khu vực sinh sống thường xuyên ngập lụt, giải pháp nào khả thi để bảo vệ ngôi nhà và đồ dùng sinh hoạt?
- Những giải pháp kỹ thuật nào giúp cải thiện chất lượng không khí trong sinh hoạt hằng ngày?
…vv
Khi học sinh được học từ chính những vấn đề ấy, các em không còn học vì điểm số, mà học vì muốn tìm ra lời giải. Từ đó, tri thức không còn là điều “được giao”, mà trở thành công cụ để hành động.
🧠 Tư duy giải quyết vấn đề – nền tảng của năng lực tương lai
Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, nghề nghiệp của tương lai không chỉ đòi hỏi kiến thức, mà đòi hỏi tư duy giải quyết vấn đề, tư duy hệ thống và khả năng thích ứng. Đây cũng chính là những năng lực mà chương trình giáo dục “đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, khởi nghiệp và hướng nghiệp” Smartschool hướng tới.
Thông qua các dự án STEM gắn với thực tiễn, học sinh được rèn luyện:
- Cách quan sát và phân tích vấn đề
- Cách đặt câu hỏi đúng
- Cách thử nghiệm, chấp nhận sai và cải tiến
- Cách trình bày và bảo vệ quan điểm của mình
Những năng lực ấy không phục vụ cho một môn học cụ thể, mà theo học sinh suốt cả cuộc đời học tập và làm việc.
🔗 Khi STEM cần được tiếp sức bởi Sở hữu trí tuệ và định hướng nghề nghiệp
Tuy nhiên, để những năng lực đó thực sự bền vững, STEM không thể đứng một mình. Giáo dục Sở hữu trí tuệ và hướng nghiệp đóng vai trò như những “mảnh ghép” hoàn thiện bức tranh.
Khi học sinh hiểu rằng:
- Ý tưởng của mình có giá trị
- Quá trình sáng tạo cần được ghi nhận
- Mỗi giải pháp đều có thể gắn với một nghề nghiệp trong tương lai
…thì việc học không còn là nghĩa vụ, mà trở thành hành trình khám phá bản thân.
Thông qua các hoạt động như ghi nhật ký sáng tạo, trình bày ý tưởng, tham gia ngày hội sáng tạo hay IP Day, học sinh dần hình thành tư duy nghề nghiệp và tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo một cách tự nhiên, không áp đặt.
🚀 Vai trò của nhà trường trong việc thu hẹp khoảng cách “học – làm”
Nhà trường giữ vai trò trung tâm trong việc tạo ra môi trường để giáo dục đổi mới sáng tạo đi vào thực chất. Khi chương trình được triển khai bài bản, có lộ trình, có học liệu, có thiết bị thực hành, có hoạt động ghi nhận và tôn vinh, học sinh sẽ nhìn thấy rõ ý nghĩa của việc học.
Quan trọng hơn, giáo viên không còn đơn độc trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Giáo dục đổi mới sáng tạo, khi được thiết kế như một hệ sinh thái, sẽ trở thành công cụ hỗ trợ thầy cô trong việc phát triển năng lực học sinh, thay vì tạo thêm áp lực.
🎓 Từ lớp học hôm nay đến công dân tương lai
Giáo dục đổi mới sáng tạo không chỉ tạo ra những “nhà khoa học nhí” hay “doanh nhân sớm”, mà hướng tới còn một mục tiêu bền vững hơn: hình thành những công dân có tư duy độc lập, biết giải quyết vấn đề và có trách nhiệm với cộng đồng.
Khi khoảng cách giữa lớp học và cuộc sống được thu hẹp, mỗi bài học sẽ trở thành một bước chuẩn bị cho tương lai. Và khi đó, nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt tri thức, mà là nơi khởi nguồn của những năng lực thật, giá trị thật cho học sinh Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
#Smartschool #STEM #GiaoDucVietNam #Innovation #DoiMoiSangTao #STEAM #Congdanso #GiaoDucTuongLai #TuDuySangTao #STEMTrongNhaTruong #GiaoDucHienDai
info@smartschool.edu.vn 
02432127168 – 0971575266
