Chiều 18/7, tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã chủ trì buổi tọa đàm tìm giải pháp nâng cao chất lượng môn Lịch sử trong trường phổ thông. Đây là lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức một cuộc tọa đàm chuyên sâu ngay sau khi công bố kết quả thi nhằm phân tích và tìm ra giải pháp nhằm đổi mới chất lượng và vị trí của môn Lịch sử trong trường phổ thông.

Buổi tọa đàm do Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì với sự tham dự của Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ, lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với các nhà chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu về giáo dục Lịch sử như GS.TSKH Vũ Minh Giang, GS. Phạm Hồng Tung…

Mở đầu cuộc tọa đàm, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định, đây là lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức một cuộc tọa đàm ngay sau khi công bố kết quả thi nhằm phân tích và tìm ra giải pháp cho một vấn đề không mới nhưng bức thiết, đó là chất lượng và vị trí của môn Lịch sử trong trường phổ thông. “Đổi mới dạy và học môn Lịch sử là tất yếu nhưng đổi mới thế nào để môn học trở nên gần gũi với cả người dạy lẫn người học, thầy tâm huyết, trò hứng thú” – Bộ trưởng nêu vấn đề.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ phát biểu tại Tọa đàm

Ngay sau khi Bộ trưởng nêu lên vấn đề bức thiết của việc đổi mới và nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử, TS. Sái Công Hồng – Phó Cục trưởng Cục Khảo thí & Kiểm định chất lượng Bộ GD&ĐT đã có những phân tích cụ thể về kết quả điểm thi THPT Quốc gia môn Lịch sử năm 2019. Theo đó, tổng số thí sinh dự thi là 569.905 em. Điểm trung bình là 4,3; điểm trung vị là 4.0. Số thí sinh đạt điểm liệt là 395 em. Đáng chú ý, có tới 70,01% thí sinh có điểm dưới 5. Điểm được nhiều thí sinh đạt nhất là 3,75.

Chưa có sự quan tâm xứng đáng với vị thế của môn Lịch sử

Mang đến tọa đàm tâm trạng buồn vì kết quả điểm trung bình Lịch sử lại thấp nhất trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019, cô giáo Lê Thu Huyền, Trường THPT Sơn Tây (Hà Nội) cho biết, khi đọc đề thi Lịch sử năm nay cô và các đồng nghiệp đều thống nhất nhận định đề thi chất lượng tốt, không có vấn đề gây tranh cãi, rất tường minh, “nhưng cuối cùng phổ điểm trung bình của môn Lịch sử vẫn thấp nhất” – Cô Huyền chia sẻ tâm trạng khi đón nhận phổ điểm môn Lịch sử.

Lí giải vì sao dù giáo viên đã nỗ lực, có tâm huyết nhưng kết quả dạy và học môn Lịch sử vẫn chưa cao, cô Huyền cho rằng, có sự chênh lệch, không đồng đều giữa chất lượng giáo viên các vùng miền; sự quan tâm dành cho môn Lịch sử trong mỗi nhà trường cũng chưa thỏa đáng đúng như sứ mệnh, trách nhiệm của môn học.

“Tôi lấy ví dụ, các trường có thể bỏ kinh phí đầu tư phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm hay phần mềm hỗ trợ giảng dạy cho một số môn học rất dễ dàng, nhưng khi nói đến đầu tư cho môn Lịch sử là có sự cân nhắc”.

Chung quan điểm về việc môn Lịch sử chưa được coi trọng đúng mức nhưng cô Phạm Thị Thanh Huyền, Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) lại lí giải từ khía cạnh sự hứng thú của học sinh với môn học này. Giáo viên dạy tốt, học sinh có hứng thú với môn học nhưng dù có thích thì môn Lịch sử cũng hầu như không liên quan đến lựa chọn nghề nghiệp của các em, nên các em chỉ học đủ điểm để qua môn.

Là người có nhiều năm phụ trách bộ môn Lịch sử cấp THCS và THPT, ông Xuân Trường, chuyên viên Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT cho rằng, cần có một cuộc “cách mạng” trong nhận thức từ cán bộ quản lý, sở, phòng, hiệu trưởng, tổ bộ môn để chỉ đạo sát sao hơn với môn Lịch sử trong nhà trường, tạo động lực cho giáo viên. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào thiết kế bài giảng, tăng tính hấp dẫn cho bài giảng; đổi mới mới phương pháp dạy học với định hướng nghề nghiệp của học sinh.

Phải làm cho học sinh thích Sử

Là nhà nghiên cứu Lịch sử nổi tiếng, GS.TS Vũ Minh Giang nhận định, bản thân môn Sử rất có sức hấp dẫn nhưng trong một thời gian dài nền giáo dục của chúng ta tiếp cận nội dung nên dạy cụ thể, diễn biến, ngày tháng…nên học sinh rất sợ, khó nhớ. “Chúng ta dạy Sử theo lối không đối xử với nó như một môn khoa học nên cứng nhắc, giáo điều, mất tính khách quan, học thuộc lòng quá nhiều. Cách dạy của chúng ta tương đối nghèo nàn, khô cứng, trong khi môn học này rất cần bổ trợ bằng nhiều hình thức sinh động” – GS Giang nhìn nhận.

GS.TS Phạm Hồng Tung, Tổng chủ biên môn Lịch sử trong chương trình giáo dục phổ thông mới gợi mở, nên có sự thay đổi các môn trong tổ hợp tuyển sinh, môn Lịch sử cần được đưa vào trong nhiều tổ hợp xét tuyển hơn so với hiện nay. Ví dụ những ngành như du lịch, khách sạn, lữ hành… cần được xét tuyển bằng môn Lịch sử. Khi Lịch sử là một quan trọng trong lựa chọn nghề nghiệp, ví trí của môn học sẽ nâng cao hơn.

Toàn cảnh buổi Tọa đàm

Không đặt nặng yêu cầu về nội dung chương trình môn Lịch sử, theo cô giáo Lê Thu Huyền, Trường THPT Sơn Tây (Hà Nội), nội dung chương trình chỉ là một phần, quan trọng là giáo viên biết lựa chọn kiến thức nào để truyền tải đến học sinh, cách truyền tải, cái hồn của thầy cô giáo được gửi gắm trong bài giảng.

Mong mỏi lớn nhất của cô Huyền cũng như nhiều giáo viên dạy môn Lịch sử hiện nay là được trang bị các thiết bị hỗ trợ, phần mềm dạy học cần thiết và được tạo môi trường thuận lợi để giáo viên Lịch sử có động lực giảng dạy.

Tham dự buổi tọa đàm với vai trò là đơn vị tiên phong và duy nhất hiện nay đang đầu tư và triển khai ứng dụng công nghệ 4.0 trong đổi mới phương pháp dạy – học môn Lịch sử tại các trường phổ thông trên cả nước, Smartschool đã chứng minh là một giải pháp hữu ích và tối cần thiết để nâng cao chất lượng dạy – học lịch sử hiện nay theo hướng ứng dụng CNTT và đã được kiểm chứng, đánh giá hiệu quả trong quá trình ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, do sự nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của bộ môn Lịch sử ở một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục nên việc triển khai ứng dụng phần mềm thiết kế bài giảng môn Lịch sử Smartschool mới chỉ diễn ra tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Ghi nhận các ý kiến tại Tọa đàm, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng, đây sẽ là những gợi mở cần thiết để Bộ GD&ĐT có những điều chỉnh, chỉ đạo trong thời gian tới về cả cách dạy, cách học, cách thi của môn Lịch sử.

“Trong khi chưa áp dụng chương trình mới thì ngay trong dịp hè này cần rà soát lại chương trình môn Lịch sử ở bậc phổ thông, những gì bất cập phải bỏ, tiếp cận với chương trình mới, đẩy mạnh đổi mới phương pháp để hạn chế “độ trễ, độ vênh” giữa học và thi, hạn chế thầy cô giảng theo cách cũ trong khi thi đang đổi mới” – Bộ trưởng chỉ đạo các vụ, cục chuyên môn của Bộ.

Theo Bộ trưởng, đổi mới môn Lịch sử không thể nóng vội, mà từng bước một tạo ra sự nhìn nhận mới về môn Lịch sử. Đổi mới trước hết phải từ đội ngũ giáo viên, tạo động lực cho giáo viên, nếu giáo viên còn tâm lý “môn chính – môn phụ” thì khó đổi mới được.

“Bộ GD&ĐT sẽ đưa ra chỉ số đánh giá nhằm nắn chỉnh tư duy của những người quản lý về quan niệm môn chính – môn phụ; các cấp quản lý tuyệt đối không phân biệt môn chính – môn phụ trong chỉ đạo; giáo viên cũng phải bước qua tâm lý này” – Bộ trưởng nêu rõ.

Đối với phần mềm Smartschool, Bộ trưởng đánh giá đây là một bước đi dài và là một phương án hữu ích trong việc đổi mới phương pháp dạy – học lịch sử tại các trường phổ thông, đặc biệt là việc sử dụng kho tư liệu lịch sử đồ sộ của Smartschool vào dạy và học môn lịch sử đối với không chỉ giáo viên mà còn cho cả học sinh.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho biết, trong những ngày tới, Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT toàn quốc. Những giải pháp nhằm nâng chất lượng dạy và học, nâng cao vị thế của môn Lịch sử sẽ được chỉ đạo và thực hiện tới từng địa phương, để ngay trong năm học tới sẽ có chuyển biến rõ nét đối với môn Lịch sử.

Theo Smartschool

Share: